Te Hanga Pereki

Ko Baye Riddell tenei. Ko ia tētahi o ngā tohunga whakairo-ā-uku. Nō Ngāti Porou a ia. Ka tūtaki mātou ki a ia me ētahi o ōna whanaunga e mahi ana i tō rātou papakainga i Puketahuna i Te Puia.

E whai ake nei ko ētahi o ā mātou pātai ki a ia.

E Baye, he aha ā koutou mahi?
Kei te hanga pereki mātou.

Me pēhea te hanga pereki?
Tirohia, kia mōhio mai ai koutou. Ka tīkina he uku i te huripara, ka ringihia he wai ki roto. Ko te wāhanga o te uku ki te wai, e toru wāhanga uku, kōtahi wāhanga wai. Ka kauroritia ēnei kia huri hei mea whakapiri. Kātahi ka purua te tākakau ki roto, ka takatakahia mā te waewae.

Ka mutu te takahi i te tākakau ki roto i te paru, ka ahatia?
Ka ringihia ki roto i te pouaka nei kia waihangatia he pereki.

Ka tangohia te pouaka?
Āe, ka tangohia, ka waiho ngā pereki mākū nei kia maroke.

Kia pēhea te roa, kātahi anō ka maroke?
He āhua rerekē. I te kaha mahana o Tama-nui-te-rā, i te kaha pupuhi o te hau o Tawhiri-mātea, i te marumaru o ngā rākau, i te mātotoru o ngā pereki. Nā ēnei āhuatanga ka rerekē pea te roa o te wā e maroke ai ngā pereki. Heoi anō, kōtahi wiki, e rua wiki rānei ka maroke.

Ka ahatia e koutou aua pereki?
He whakamātautau noa iho tēnei. Mā tēnei whakamātautau ka mōhio ai mātou;

• Mehemea e pai ana tēnei momo uku mō te hanga pereki. 
• Mehemea kei te tika te wāhanga uku, wāhanga wai, wāhanga tākakau. 
• Mehemea e pai ana tēnei wāhi ki te waiho i ngā pereki kia maroke. 
• Mehemea ka kōaratia, ka wāwāhia rānei ngā pereki.
  

Mehemea e pai ana ngā mea katoa, tērā pea ā tōna wā ka taea e mātou te hanga whare uku. 

Ka mau te wehi! Ka nui te mīharo! Tēnā rawa atu koe e Baye mō ēnei whakamārama.