Ko tēnei te wāhanga whakahoahoa whare. He wā tēnei hei āta whakaaro ko tēhea te wāhi pai hei whakatū i tō whare uku, me pēhea hoki te āhua o tō whare kia manaaki pai ai i tō whānau.
Tuatahi, whakaarohia ko tēhea te wāhi pai hei whakatū i tō whare uku. Ēhara tēnei i te mahi māmā. I te wā i whakahoa a Rau rāua ko Kepa i ngā whare uku, he maha ngā take taiao, ngā take-a-iwi hoki hei whakaaro mā rāua. Ko te wāhi o te whare he mea nui hoki, arā, e anga atu ana rānei te whare ki te rā, he wāhi marumaru rānei. I mōhio hoki rāua e tika ana kia whai pānga rāua ki ngā hiahia me ngā tūmanako o ngā whānau nō rātou te whare.

|
Te mana whenua |
|
Me āta whakaaro koe mō te rohe e hiahia ana koe ki te whakatū i tō whare, ahakoa kei waenganui i tō iwi, e tata ana rānei ki tō kainga noho ināianei. Ki te kore koe e tino mōhio ki te āhuatanga o te rohe, rangahaua ko wai te mana whenua, kei hea ngā maunga, ngā awa, me ngā marae. Tērā pea ka taea hoki te rapu kōrero mo ngā urupā, me ngā wāhi tapu. Mā kōnei e mārama ai koe ki te hononga o te whenua ki te iwi. Nō reira, e rua ngā mahi.
|
|
2. Ngā take taiao |
|
I mua i te whakatau ko tēhea te wāhi pai hei whakatū i tō whare uku, me āta whakaaro mō te āhuatanga o te whenua. He aha ngā painga, ngā raruraru hoki o te whakatū whare uku ki waenganui i te ngāhere? He pai ki te hanga whare ki te taha o tētahi pari? He aha ngā take hei whakaaro mōu ki te whakatū whare koe ki te taha o ngā toa i te tāone?
|
|
3. Te wāhi o tō whare uku |
|
Ko tāu mahi ināianei, he whakaatu i te wāhi ka tū tō whare uku ki runga i tētahi mahere.
|
Me huri ināianei ki te whakatakoto i te kaupapa mō tō whare. I ngā rā o mua, he maha ngā whare hei manaaki i ngā whānau i te pā. Ko te wharekai, ko te wharenui, ko ngā whare paku ēnei. Ēngari, i ēnei rā, kotahi noa iho te whare mō ia whānau. Nō reira, me āta whakahoa koe i tō whare kia pai ai te noho o tō whānau.

|
4. Tapu me te noa |
|
Ko ētahi wāhanga o te whare he tapu, ko ētahi wāhanga he noa.
|
|
5. Tō kainga |
|
|
6. Ngā whare tawhito |
|
|
7. Te kaupapa o tō whare uku |
|
Kua tae ki te wā kia whakahoa ai i tō whare uku. Me maumahara ki ngā āhuatanga o te tapu me te noa, me ngā tūmanako o tō whānau.
|
He aha te āhuatanga ō waho o tō whare? He mea nui tēnei. E hiahia ana tātou katoa te noho ki roto i tētahi whare ataahua. Ko te mahi ināianei he whakahoa i ngā āhuatanga e kitea ana i waho o tō whare uku. He aha te tae? He aha te āhua auaha o tō whare? Kei hea ngā matapihi?

|
8. Te tirotiro haere ki ngā whare i tō rohe |
|
|
9. Te āhuatanga o tō whare uku |
|