Tikanga

Ko etahi tikanga mō te tapahi harakeke

He maha ngā tikanga o tēnei mea te harakeke. Me te mihi anō hoki ki a Papatuānuku rāua ko Ranginui mō tēnei tino taonga. Nō mai rā anō ngā karakia a ngāi Māori ki ngā atua mō ēnei o ā tātou rauemi. Me te mōhio tonu, inā haere tātou ki te tapahi harakeke, me tuku he karakia ki a Tāne i te tuatahi. Ka mutu, kia pai tonu tā tātou tiaki, tā tātou manaaki i te harakeke, arā, kia noho ora tonu ai tēnei taonga mō ngā reanga kei te haere mai.

Anei tētahi karakia mō te tapahi harakeke:

“ Te harakeke, te kōrari,

Ngā taonga whakarere iho

O te rangi, o te whenua

Homai hei oranga mō tātou

Tihei Mauri Ora.”

Kei tēnā iwi, kei tēnā iwi anō ō rātou ake tikanga mō tēnei mea te harakeke.

Engari anei ētahi hei whakaaroarotanga mā tātou:

• Kaua te harakeke e tapahia i te pō, i te marangai, i te hukapapa, i te wā rānei e kaha pupuhi ana te hau.
• Kaua e kai, e inu rānei i te wā e mahi ana koe i te harakeke.
• Herea ngā otaota; waiho ki te pūtake o te tipu harakeke kia pirau, kia mōmona hoki ai te oneone. Arā, whakahokia atu aua painga nei ki a Papatuānuku.
• Mehemea kei te taone koe e noho ana, waiho ngā otaota nei ki roto i te ipu pū wairākau. Kaua e tahuna ki te ahi.
• Mehemea kei te māuiui koe, waiho ngā mahi harakeke.
• Kaua e tapahia te rito me ngā awhi rito (ngā mātua). Tērā kei te mōhio ō koutou kaiako, ō koutou mātua rānei ki ētahi atu o ngā tikanga mō te harakeke.